- CITY GUIDE
- PODCAST
-
26°
«Προμηθέας Δεσμώτης» του Άρη Μπινιάρη στην Επίδαυρο
Μια από τις καλύτερες στιγμές του Φεστιβάλ Επιδαύρου
![olga-sella.jpg olga-sella.jpg](/images/120x120/3/jpg/sites/default/files/olga-sella.jpg)
![Ο Γιάννης Στάνκογλου ως Προμηθέας Δεσμώτης Κριτική για την παράσταση «Προμηθεάς Δεσμώτης» του Άρη Μπινιάρη](/images/1074x600/3/jpg/sites/default/files/article/2021/08/23/promitheas-stankoglou.jpg)
Κριτική για την παράσταση στην Επίδαυρο «Προμηθέας Δεσμώτης», σε σκηνοθεσία του Άρη Μπινιάρη και μετάφραση του Γιώργου Μπλάνα
Η τελευταία από τις δέκα παραστάσεις των φετινών Επιδαυρίων έριξε αυλαία την Κυριακή 22 Αυγούστου, κλείνοντας με τον καλύτερο τρόπο το Φεστιβάλ Επιδαύρου, που είχε μεν να επιδείξει έναν μεγάλο αριθμό παραστάσεων σε ό,τι αφορά τις ελληνικές παραγωγές -δέκα-, για να ισορροπήσει προφανώς τα περυσινά κουτσουρεμένα Επιδαύρια, αλλά ελάχιστες από αυτές άφησαν ένα αξιόλογο και αξιομνημόνευτο καλλιτεχνικό στίγμα.
Ο «Προμηθέας Δεσμώτης» του Αισχύλου και του Άρη Μπινιάρη ανήκει στις πολύ καλές στιγμές του Φεστιβάλ Επιδαύρου για φέτος. Και σίγουρα σ' εκείνες που προσέλκυσαν και μεγάλο αριθμό κοινού. Η πρεμιέρα του, την περασμένη Παρασκευή, ήταν η πιο πολυπληθής σε θεατές Παρασκευή (περισσότερα από 4.000 άτομα), από τις επτά Παρασκευές που βρέθηκα φέτος στο κοίλον του αρχαίου θεάτρου, ενώ η παράσταση του Σαββάτου ήταν sold out με βάση την επιτρεπόμενη πληρότητα (περίπου 5.500 θεατές).
![promitheas_3146_giorgos_anastasakis.jpg promitheas_3146_giorgos_anastasakis.jpg](/images/w734/3/jpg/sites/default/files/promitheas_3146_giorgos_anastasakis.jpg)
Τρεις μαύροι, τεράστιοι, αλύγιστοι, σκληροί και αφιλόξενοι πέτρινοι στύλοι, είναι το σκηνικό, η «κατοικία» του αλυσοδομένου Προμηθέα (Γιάννης Στάνκογλου), που θα φτάσει σε λίγο εκεί, για να δεθεί πάνω στον έναν από αυτούς από τον απελπισμένο γι' αυτό που διατάχτηκε να κάνει Ήφαιστο (Δαυίδ Μαλτέζε). Εκεί επέλεξε ο Δίας (η απόλυτη και ανάλγητη εξουσία θεών και ανθρώπων) να τιμωρήσει ανελέητα έναν άνθρωπο («τον σοφό τον ανόητο») που ήθελε να προσφέρει στους ανθρώπους τα μέσα για να προοδεύσουν, να δημιουργήσουν, να «κάνουν τέχνη τη ζωή».
![cpatroklos_skafidas-8753.jpg cpatroklos_skafidas-8753.jpg](/images/w734/3/jpg/sites/default/files/cpatroklos_skafidas-8753.jpg)
Και σ' αυτό το λιτό αλλά εξαιρετικά εύγλωττο σκηνικό πλαίσιο στήνει ο Άρης Μπινιάρης την πάλη του καλού με το κακό, της ανάλγητης εξουσίας με τον ανθρωπισμό, της βίας με τη δημιουργική σκέψη, της επιβολής με τη διάθεση για ελευθερία. Και διαχωρίζει εξαρχής τους καλούς και τους κακούς, με τα κοστούμια, με τους φωτισμούς, με την εκφορά του λόγου τους. Ο Προμηθέας και οι Ωκεανίδες, οι μόνες που του παραστέκονται και τον συμμερίζονται («στενάζω γιατί πονάω, και πονάω γιατί συμπόνεσα»), μαζί με τον Ήφαιστο, είναι οι μόνες γήινες μορφές, είναι οικείες, προσιτές, κάποιοι από μας, κάποιοι σαν εμάς. Ο Ωκεανός (Αλέκος Συσσοβίτης), που ενσαρκώνει όσους δεν θα φέρουν ποτέ αντίρρηση σε οποιαδήποτε εξουσία, αντιθέτως θα επιδιώξουν να ωφεληθούν όσο γίνεται με ποταπούς τρόπους, ο Ερμής (Ιωάννης Παπαζήσης), ένας αγγελιοφόρος-στυγνός υπάλληλος της εξουσίας που τον αποστέλλει για διαπραγμάτευση, το Κράτος (Άρης Μπινιάρης) και η Βία (Κωνσταντίνος Γεωργαλής) είναι αλλούτερα όντα, τρομακτικά ή γκροτέσκο. Το ίδιο και η δυστυχισμένη Ιώ (Ηρώ Μπέζου) που παρά τη θέλησή της δεν έχει πια ανθρώπινη μορφή, έχει όμως ανθρώπινη φωνή και βαθιά ενσυναίσθηση.
![cpatroklos_skafidas-8931.jpg cpatroklos_skafidas-8931.jpg](/images/w734/3/jpg/sites/default/files/cpatroklos_skafidas-8931.jpg)
Ηταν ασφαλώς μια συνειδητή επιλογή να διαχωρίσει τόσο απόλυτα και έντονα τα πρόσωπα της τραγωδίας και όσα πρεσβεύουν και συμβολίζουν, δίνοντας έναν μανιχαϊστικό τόνο στη σκηνική του ανάγνωση. Και ταυτόχρονα πέρασε στο κοίλον, με κάθε θεατρικό μέσον, όλα τα συναισθήματα που πηγάζουν από αυτό το πάντα συναρπαστικό αισχύλειο κείμενο: τη σκληρότητα, την απελπισία, τη φρίκη, τη συντριβή, την ποταπότητα, τον χλευασμό, την ελπίδα, και, κυρίως, την αδικία που υφίσταται ο Προμηθέας, που μόνο με ήττα δεν φαντάζει. Ο Προμηθέας είναι καθηλωμένος, αλλά είναι όρθιος και πιο ψηλά απ' όλους. Ξεχωρίζει, μάχεται, συλλογιέται, πιστεύει.
Ο Άρης Μπινιάρης έστησε, με τον δικό του γνώριμο τρόπο, με πολλή δουλειά και άλλη τόση επιμονή στην κάθε λεπτομέρεια, ένα σκηνικό φρίκης, άγχους, ένα θρίλερ κι έναν σπαραγμό αλλά την ίδια στιγμή και την ελπίδα της ανυπότακτης μαχητικότητας απέναντι στην αδικία και τον παραλογισμό.
![cpatroklos_skafidas-8938.jpg cpatroklos_skafidas-8938.jpg](/images/w734/3/jpg/sites/default/files/cpatroklos_skafidas-8938.jpg)
Συμπαραστάτες του ισότιμοι σ' αυτή την παράσταση ήταν ο Γιώργος Μπλάνας και η μετάφρασή του, ο Αλέκος Αναστασίου και οι φωτισμοί του (εκείνη η σκιά του Προμηθέα πάνω στο δέντρο που υψώνεται πέρα απ' το άνω Διάζωμα ήταν μια ευφυής και συναρπαστική υπογράμμιση του μεγαλείου των Προμηθέων), ο Φώτης Σιώτας και οι νότες του, η Μαγδαληνή Αυγερινού με τα σκηνικά της και κυρίως ο ηθοποιός που ερμήνευσε τον ρόλο του Προμηθέα. Ο Γιάννης Στάνκογλου, σίγουρα στην καλύτερη στιγμή του, και νομίζω η καλύτερη ερμηνεία του ρόλου απ' όσες έχω δει (και έχω δει κάμποσες φορές την τραγωδία) είχε γενναιότητα, ευαισθησία, συντριβή, μαχητικότητα, απελπισία, πείσμα και πίστη στις ιδέες του, όραμα. Ήταν ένας μαχόμενος και μαχητής ηττημένος. Και ήταν καθηλωτικός σε κάθε απόχρωση αυτών των συναισθημάτων. Η Ηρώ Μπέζου απέδωσε θαυμάσια, σωματικά και υποκριτικά, μια απελπισμένη γυναίκα, που βρίσκει παρηγοριά και «νόημα» μακροπρόσθεσμο στην τιμωρία της, από έναν άλλο τιμωρημένο και καταδικασμένο από την εξουσία των θεών. Ο χορός είχε τον ρόλο εκείνων που βλέπουν τη θυσία, συμπαρίστανται χωρίς να μπορούν να κάνουν πολλά, αναρωτιούνται, σκέφτονται, προβλέπουν, θρηνούν, υποφέρουν. Ο Δαυίδ Μαλτέζε ως Ήφαιστος απέδωσε την αδυναμία (σχεδόν την κακομοιριά) όσων δεν μπορούν και δεν αντέχουν να αντιδράσουν σε κάτι που θεωρούν άδικο και φρικτό. Ο Ιωάννης Παπαζήσης ως Ερμής έδειξε την αλαζονεία και την έπαρση ενός υπαλλήλου, που απλώς τα έχει καλά με το αφεντικό. Ο Ωκεανός του Αλέκου Συσσοβίτη είχε μια παραπάνω υπερβολή στην ερμηνεία του και στην εκφορά του λόγου, ενώ το Κράτος του Αρη Μπινιάρη και η Βία του Κωνσταντίνου Γεωργαλή είχαν τον απαιτούμενο ζόφο. Το μόνο πρόβλημα, στην παράσταση της Παρασκευής τουλάχιστον, ήταν ο ήχος σε κάποιες στιγμές της παράστασης,
Ο Άρης Μπινιάρης έδειξε με θεατρικό και μουσικό τρόπο τη μοναξιά όσων αντιστέκονται και ελπίζουν, όσων αντιδρούν και ονειρεύονται. Τη μοναχική διαδρομή τους, το κόστος που καλούνται να πληρώσουν. Ίσως γι' αυτό εκείνη η φράση του Αισχύλου «το μέλλον δεν ανήκει στη βία, στη λογική ανήκει», ακούστηκε σαν απελπισμένη προσευχή στον κόσμο του 2021.
Η ταυτότητα της παράστασης
Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας, Σκηνοθεσία: Άρης Μπινιάρης, Μουσική Σύνθεση: Φώτης Σιώτας, Σκηνικά: Μαγδαληνή Αυγερινού, Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα, Σχεδιασμός φωτισμών: Αλέκος Αναστασίου, Επιμέλεια κίνησης - Χορογραφίες: Εύη Οικονόμου, Σύμβουλος δραματουργίας: Έλενα Τριανταφυλλοπούλου, Μετρική ανάλυση πρωτοτύπου: Καίτη Διαμαντάκου, Επιστημονική συνεργάτης: Κατερίνα Διακουμοπούλου, Βοηθός σκηνοθέτη: Δώρα Ξαγοράρη, Βοηθός σκηνογράφου: Ξένια Παπατριανταφύλλου, Βοηθός ενδυματολόγου: Αλέξανδρος Γαρνάβος, Bοηθός φωτιστή: Ναυσικά Χριστοδουλάκου, Ειδικές κατασκευές – γλυπτική: Eργαστήριο Δήμητρα Καίσαρη, Επιμέλεια μακιγιάζ: Eύη Ζαφειροπούλου
Διανομή
Προμηθέας: Γιάννης Στάνκογλου
Κράτος: Άρης Μπινιάρης
Βία: Κωνσταντίνος Γεωργαλής
Ήφαιστος: Δαυίδ Μαλτέζε
Ωκεανός: Αλέκος Συσσοβίτης
Ιώ: Ηρώ Μπέζου
Ερμής: Ιωάννης Παπαζήσης
Χορός: Αντριάνα Αντρέοβιτς, Δήμητρα Βήτα, Φιόνα Γεωργιάδη, Κατερίνα Δημάτη, Γρηγορία Μεθενίτη, Νάνσυ Μπούκλη, Δώρα Ξαγοράρη, Λεωνή Ξεροβάσιλα, Αλεξία Σαπρανίδου
Μουσικός επί σκηνής: Νίκος Παπαϊωάννου (Βιολοντσέλο, effects)
Παραγωγή: Θέατρο «Πορεία», Συμπαραγωγή: ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης.
Το πρόγραμμα των παραστάσεων σε θέατρα της Αττικής
- 30/8 Θέατρο Πέτρας – Πετρούπολη
- 1/9 Δημοτικό Θέατρο Αλσους Ηλιούπολης
- 5/9 Summer Theater Φάληρο
- 7/9 Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη»
- 15/9 Θέατρο Βριλησσίων «Αλίκη Βουγιουκλάκη»
- 16/9 Βεάκειο Δημοτικό Θέατρο – Πειραιάς
- 17-18/9 Κηποθέατρο Παπάγου
- 19-20/9 Ωδείο Ηρώδου Αττικού
- 26/9 Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
![](/images/w400/3/jpg/files/2024-02-02/final-voice-choice4.jpg)
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μία έκθεση που θέτει μερικά από τα πιο πιεστικά ερωτήματα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και ο κόσμος σήμερα
Ο ποιητής, ηθοποιός, στιχουργός και σκηνοθέτης μιλά στην ATHENS VOICE
Η οσκαρική ηθοποιός και η σχέση της με το θέατρο
Έναρξη προπώλησης για Ηρώδειο και για τις παραστάσεις της Αθήνας
Ένα τετραήμερο αφιέρωμα καλλιτεχνικών και εκπαιδευτικών δράσεων στην Αθήνα
Από πού κρατάει η σκούφια του και πώς εξελίχθηκε σε λαϊκό ήρωα
Οι επόμενοι σταθμοί της περιοδείας
Ήταν σύντροφός της επί 40 χρόνια - Το «αντίο» της συνθέτριας
Μια συζήτηση με τον διακεκριμένο σκηνοθέτη για το κλασικό έργο του Αριστοφάνη και την προσαρμογή στο σήμερα
Ο διάσημος ηθοποιός θα υποδυθεί τον ρόλο του Εστραγκόν στο εμβληματικό έργο του Σάμιουελ Μπέκετ
Ερμηνευτικό cross over για την πρωταγωνίστρια των ταινιών «Alien»
Ποιος είναι το «next best thing» του βρετανικού θεάτρου και ποια η υπόθεση της παράστασης που θα δούμε από τον Νοέμβριο στην Αθήνα
Η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης Κάρολου Κουν, ηθοποιός και σκηνοθέτρια μιλάει για το το έργο του Αισχύλου και τη δική της οπτική σε αυτό
Ο ταλαντούχος συνθέτης μάς μιλά για την παράσταση του Εθνικού Θεάτρου που τον φέρνει στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου
Ένα πάρτι με σπουδαία ονόματα στη γειτονιά. Ξένοι σκηνοθέτες σκηνοθετούν Έλληνες ηθοποιούς.
Όπερα, μουσικό θεάτρο, αναβιώσεις επιτυχημένων παραγωγών, μιούζικαλ για όλη την οικογένεια, κουκλοθέατρο, συναυλίες κ.ά.
Μιλήσαμε με την Αμερικανίδα σούπερ σταρ της όπερας λίγο πριν έρθει στο Ηρώδειο για την Τραβιάτα της ΕΛΣ, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.
Δείτε τις πρώτες φωτογραφίες από τις πρόβες. Μια κωμωδία της Sarah Ruhl για τη σεξουαλικότητα, την αγάπη και τον ηλεκτρισμό
Όσα πρέπει να ξέρετε για τη διανομή των δωρεάν εισιτηρίων, τη μέρα και την ώρα
Κι αν τα σκυλιά αναλάμβαναν δράση; Καταιγιστική πλοκή και ευαίσθητη ματιά
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.