- CITY GUIDE
- PODCAST
-
26°
Τάσος Βρεττός: Γιατί φωτογραφίζει νύχτα στα καμένα δάση;
Μια συνομιλία για την τελευταία του δουλειά που εκθέτει σε έναν χώρο-αποκάλυψη, για το οδοιπορικό του στη φύση αλλά και για τη φωτογραφική ματιά του
![Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους» Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους»](/images/1074x600/jpg/files/2022-11-02/_%CF%84%CE%BF_%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%B9%CE%B3%CE%BC%CE%B1_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%B4%CE%B1%CF%83%CE%BF%CF%85%CF%82_%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BF%CF%82_%CE%B2%CF%81%CE%B5%CF%84%CF%84%CE%BF%CF%82_4.jpg)
Ο Τάσος Βρεττός για την έκθεσή του «Το αίνιγμα του δάσους» στο κτίριο «Νόμπελ» και τη φωτογραφία
Το φορτηγό της μεταφορικής εταιρείας είχε μόλις φθάσει με τις φωτογραφίες του Τάσου Βρεττού και η Νάντια Αργυροπούλου –συνεπιμελήτρια μαζί με τον Γιώργο Τζιρτζιλάκη στην έκθεση «Το αίνιγμα του δάσους»–, κοιτάζοντας τις κατόψεις του άγνωστου τσιμεντένιου «λεβιάθαν», είχε αρχίσει να υποδέχεται τα αμπαλαρισμένα έργα, ανάμεσα σε εργάτες που καθάριζαν και συνέδεαν το ηλεκτρικό ρεύμα. Ούτε δεκάλεπτο περπάτημα από τον σταθμό του μετρό Χαλάνδρι, το κτίριο «Νόμπελ» –όπου θα δημιουργηθεί ένας νέος δημοτικός χώρος πολιτισμού– αποκαλύπτεται στιβαρά εντυπωσιακό κι ας στέκει αδιαμόρφωτο ακόμα, γυμνό κέλυφος από «ωμό» σκυρόδεμα. Στις λαβυρινθώδεις διαδρομές του, που ξεδιπλώνονται σε τρεις ορόφους, από το ευρύχωρο αμφιθέατρο στις τεράστιες ολόφωτες σάλες, πανύψηλες αίθουσες με γενναιόδωρους φεγγίτες κι «απόκρυφα» μικρότερα δωμάτια, ο Τάσος Βρεττός βρήκε τον ιδανικό χώρο για να μας παρασύρει σε μιαν ανέλπιστη κατάδυση στη φύση, σε δάση καμένα κι άλλα που στέκουν θαλερά και μυστηριώδη. Σαράντα χρόνια μετά την πρώτη του έκθεση στον τόπο όπου μεγάλωσε, τότε στο Αετοπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο, η πρώτη κουβέντα που σπεύδει να μοιραστεί είναι οι ευχαριστίες στον δήμαρχο Σίμο Ρούσο και τους αντιδημάρχους Σέργιο Γκάκα και Έλενα Χριστούλη, που στηρίζουν το εγχείρημα.
![Ο φωτογράφος Τάσος Βρεττός Ο φωτογράφος Τάσος Βρεττός](/images/w250/3/jpg/files/2022-11-02/tasos-vrettos.jpg)
Γνωστός από μια μακρά πορεία στη φωτογραφία μόδας και τη διαφήμιση, στις προσωπικές καλλιτεχνικές δουλειές του ο Βρεττός ελκύεται συνήθως από την ανθρώπινη κατάσταση, ταξιδεύοντάς μας με τον φακό του από τους «Τ(ρ)όπους λατρείας» των μεταναστών της Αθήνας, που είδαμε στο Μουσείο Μπενάκη, ως την underground κουλτούρα της clubbing περφόρμανς, των S&M πάρτι και των drag σόου.
Πώς αποφάσισε, λοιπόν, να βγαίνει επί ένα χρόνο στο δάσος, νυχτιάτικα, με τη βροχή να μαίνεται και τον αέρα κάποτε να μανιάζει; Για όλα φταίει η πυρκαγιά του 2021 στη Βαρυμπόμπη. «Με συγκλόνισε, ένιωσα ότι έχασα κάτι δικό μου, πολύ ζωντανό και οικείο, έναν μικρό παράδεισο» θα μου πει. «Δύο μήνες μετά, μια μέρα που έβρεχε καταρρακτωδώς, την επισκέφθηκα και συνάντησα την απόλυτη δυστοπία, έναν ορίζοντα με καμένα σώματα δέντρων και χώμα κόκκινο και μαύρο, αίμα και θάνατος μαζί. Δεν νομίζω ότι έχω απαντήσει ποτέ στη ζωή μου τόσο σπαραχτικό τοπίο». Έκτοτε άρχισε να τρυπώνει με κάθε ευκαιρία στα καμένα. Δεν ξεκίνησε με συγκεκριμένο σκοπό. «Κανένα από τα πρότζεκτ μου δεν το έχω εκ των προτέρων αποφασίσει. Με όλα έχω συναντηθεί με έναν τρόπο συμπτωματικό, τυχαίο, ενστικτώδη».
![tasos-vrettos-to-ainigma-tou-dasous-1-8 tasos-vrettos-to-ainigma-tou-dasous-1-8](/images/w734/jpg/files/2022-11-02/1__8_.jpg)
Μες στην καθημαγμένη φύση, τα δέντρα ζωντάνευαν στα μάτια του σαν όντα της αβύσσου που κινούνται, ζωόμορφα, υδρόβια, με «σάρκα» πάλλουσα. Έτσι υψώνονται και μες στα εκτυφλωτικά σκοτάδια των εικόνων του, σε μιαν αέναη χορογραφία (γέννα καταστροφής) που πάγωσε στον χρόνο μαρτυρώντας ένα τοπίο το οποίο δεν υπάρχει πια. Σύντροφός του μοναδικός μια μηχανή με υψηλή ανάλυση και το φλας της, καμιά φορά κι αδέσποτα σκυλιά ή μια αλεπού που θα τον πλησίαζαν αναζητώντας τροφή. Σιωπή θανατερή, δέος, αδρεναλίνη στο κόκκινο, αλλά όχι φόβος. Ίσως μόνο τότε που ένας βουερός βρυχηθμός, μάλλον από κάποιο σταβλισμένο βουβάλι, τον έκανε να τρέχει αλλά όχι να εγκαταλείψει.
![Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους» Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους»](/images/w734/jpg/files/2022-11-02/6__2_.jpg)
«Μέχρι τότε οποιαδήποτε απόπειρα να φωτογραφίσω τη φύση ήταν στα όρια του απλοϊκού. Έχει τέτοια δύναμη που το να την προσεγγίσω με μια δική μου ματιά, πέρα από το προφανές, έκανε τη φωτογραφία πάντα αποτυχημένη. Τα καμένα μου έδωσαν τη φόρα, μου έδειξαν το δρόμο» αναφέρει. Γιατί το νυχτερινό ταξίδι συνεχίστηκε. Όχι μόνο στα αποκαϊδια με ηχητικό φόντο το τίποτα, αλλά και ανάμεσα σε δέντρα καταπράσινα, που ορθώνονται περήφανα από τον νότο της Κρήτης ως τις όχθες του Βοϊδομάτη, με soundtrack κουδούνια από κατσίκια και το τραγούδι της δροσοσταλίδας καθώς κυλά στα βράχια από τα νοτισμένα κλαδιά. Και είναι κι αυτοί οι κορμοί που τόσο τον γοητεύουν όταν, παρασυρμένοι από χειμάρρους, ξεβράζονται και στέκουν σαν γλυπτά, σαν παράταιρα, εξωγήινα όντα, σε κάποια παραλία.
![Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους» Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους»](/images/w734/jpg/files/2022-11-02/_%CF%84%CE%BF_%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%B9%CE%B3%CE%BC%CE%B1_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%B4%CE%B1%CF%83%CE%BF%CF%85%CF%82__%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BF%CF%82_%CE%B2%CF%81%CE%B5%CF%84%CF%84%CE%BF%CF%82_6.jpg)
Με κάποιον τρόπο, μου εξηγεί, τον ελκύουν οι νυχτερινές ατμόσφαιρες. Έχει να κάνει ίσως και με την αγάπη του για την έννοια του άβατου, για το απόκοσμο, το μυστηριακό, το περίεργο. Δεν θα ξεχάσει, άλλωστε, ποτέ το θέαμα που υπήρξε το «καύσιμο» ώστε να γίνει φωτογράφος: η ασώματος κεφαλή που ως πιτσιρικάς αντίκρισε σε ένα πλανόδιο τσίρκο. «Μου προκάλεσε τρόμο, το αντιλήφθηκα ως κάτι απλησίαστο, μαγικό, μεταφυσικό. Όλο αυτό που έκτοτε η δουλειά μου περιγράφει: υπερρεαλιστικό, φοβιστικό και ταυτόχρονα συγκλονιστικό».
![Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους» Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους»](/images/w734/jpg/files/2022-11-02/_%CF%84%CE%BF_%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%B9%CE%B3%CE%BC%CE%B1_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%B4%CE%B1%CF%83%CE%BF%CF%85%CF%82_%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BF%CF%82_%CE%B2%CF%81%CE%B5%CF%84%CF%84%CE%BF%CF%82_4.jpg)
Η κουβέντα έρχεται στο αγαπημένο του προσωπικό κλικ όταν εικοσάχρονος ακόμα, με ένα ασπρόμαυρο φιλμ, αποτύπωνε σε μιαν αλάνα πλάι στο λιμάνι της Ραφήνας μια παράδοξη σκηνή από συνηθισμένα συστατικά, το πέρασμα ενός σκύλου με φόντο μια παρκαρισμένη καντίνα. Και φυσικά στον μεγάλο Ανρί Καρτιέ Μπρεσόν, που επηρέασε τη ματιά του, αλλά και στο δώρο του απρόβλεπτου και του τυχαίο που αντιλαμβάνεται ως το πιο γοητευτικό κομμάτι της τέχνης του.
![Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους» Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους»](/images/w734/jpg/files/2022-11-02/5__2_.jpg)
Γιατί φωτογραφίζεις;, τον ρωτώ αυθόρμητα. «Με κινητοποιεί μια περιέργεια και ο φόβος θανάτου, σε προσωπικό επίπεδο αλλά και της στιγμής» ομολογεί. «Η φωτογραφία, όπως και τα όνειρα, είναι πολύ σημαντικά για μένα, έχουν πολλά κοινά και κυρίως αυτή την αίσθηση μιας παράλληλης ζωής. Είναι στιγμές που νομίζω ότι όσα έχω βιώσει σε όλες αυτές τις διαδρομές τα έχω δει στον ύπνο μου κι άλλες που όνειρα τα οποία είδα νομίζω πως τα έχω ζήσει. Μέσα από τα πρότζεκτ μου νιώθω πραγματικά ότι βγαίνω από το σώμα μου».
![Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους» Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους»](/images/w734/jpg/files/2022-11-02/__%CF%84%CE%BF_%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%B9%CE%B3%CE%BC%CE%B1_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%B4%CE%B1%CF%83%CE%BF%CF%85%CF%82__%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BF%CF%82_%CE%B2%CF%81%CE%B5%CF%84%CF%84%CE%BF%CF%82_21.jpg)
Δεκάδες λήψεις από αυτά τα οδοιπορικά σε δασωμένες πλαγιές και ρεματιές θα αναπτύσσονται από τις 4 Νοεμβρίου τυπωμένες, σε light boxes ή και προβολές σε συστάδες, «ξέφωτα» και μονοπάτια μέσα στην ατελή δομή του κτιρίου Νόμπελ. Εικόνες που, σύμφωνα με τη Νάντια Αργυροπούλου «μας προκαλούν να σκεφθούμε νέες αναπαραστατικές φόρμες που προχωρούν πέρα από την αντίληψη για τη γλώσσα και τα ηθικά, οντολογικά πλαίσια της εμπειρίας μας, πέρα από την ανθρώπινη εκπροσώπηση του δάσους, στις ιλιγγιώδεις υβριδικές συλλογικότητες που τα συναποτελούν, αυτό που έχει προσφυώς ονομαστεί “the Wood Wide Web” (ο παγκόσμιος δασικός ιστός)».
![Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους» Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους»](/images/w734/jpg/files/2022-11-02/2__4_.jpg)
Η διοργάνωση θα επιδιώξει να φέρει τη συζήτηση για τα δάση στο πολυσύνθετο πεδίο της ζωής, της πολιτικής και της δημιουργίας. Αναπόσπαστο, λοιπόν, τμήμα της έκθεσης αποτελεί το δημόσιο πρόγραμμα που επιχειρεί να εντοπίσει «Το αίνιγμα του δάσους» στην αρχιτεκτονική, τη γλώσσα, το βίωμα και την τέχνη μέσα από επιτελεστικές (συν)ομιλίες και παρουσιάσεις που θα επικεντρωθούν στη νοημοσύνη των δέντρων, στο δάσος ως πηγή γνώσης και τροφής, στην αυτενέργεια, τα τελετουργικά και τα δικαιώματα της δασικής φύσης, «στην εμπλοκή ανθρώπινων και μη στοιχείων σε ένα “εμείς” ανοιχτό, απρόβλεπτο και ελπιδοφόρο με την ισότιμη παρουσία του δάσους». Το παρών στις εκδηλώσεις (στις 11, 18/11 και 2 και 9/12) θα δώσουν πανεπιστημιακοί (όπως ο ακαδημαϊκός Μανόλης Κορρές και οι αρχιτέκτονες Ζήσης Κοτιώνης και Ίρις Λυκουριώτη), γνωστοί συγγραφείς (ανάμεσά τους οι Παντελής Μπουκάλας, Αμάντα Μιχαλοπούλου, Γιάννης Παλαβός, Κατερίνα Σχινά), αλλά και καλλιτέχνες (Μαλβίνα Παναγιωτίδη, Νίκος Αρβανίτης, Emile Maigyte, Studio Precarity κ.ά.).
![Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους» Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους»](/images/w734/jpg/files/2022-11-02/4__2_.jpg)
«Πιστεύω ότι τα δάση σκέφτονται με μια σοφία την οποία εμείς δεν έχουμε ακόμα κατακτήσει» αποφαίνεται ο συνομιλητής μου. «Ένας φίλος μου είπε ότι οι φωτογραφίες μου από τα καμένα θυμίζουν φράκταλς ενώ η Νάντια, με αφορμή το βιβλίο του Εντουάρντο Κον με τίτλο "Πώς σκέφτονται τα δάση. Προς μια ανθρωπολογία πέρα από το ανθρώπινο" το οποίο εμπνέει την έκθεση, αντιλαμβάνεται τα δάση ως απόδειξη της κβαντικής σύστασής του σύμπαντος. Έχω την εντύπωση ότι αυτό με κάποιο τρόπο συναντάται με την ιδέα του αινίγματος και της σκέψης των δασών».
![Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους» Τάσος Βρεττός, «Το αίνιγμα του δάσους»](/images/w734/jpg/files/2022-11-02/8.jpg)
Δείτε περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση «Το αίνιγμα του δάσους» του Τάσου Βρεττού στο City Guide της Athens Voice
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
![](/images/w400/3/jpg/files/2024-02-02/final-voice-choice4.jpg)
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οκτώ γυναίκες φωτογράφοι γράφουν στην ATHENS VOICE για την Παγκόσμια Μέρα Φωτογραφίας
Η Ελληνίδα φωτογράφος που άνοιξε νέους δρόμους στην εγχώρια φωτογραφία
Μόνο δυο μουσικοί βρίσκονται εν ζωή από εκείνη την μέρα
Το λεύκωμα «Paris» από τις εκδόσεις Taschen είναι ένα ουμανιστικό ταξίδι στην «Πόλη του Φωτός»
Μενέλαος Μυρίλλας, Neil Shape, Νίκος Αλιάγας, Τάσος Ανέστης, Κοσμάς Κουμιανός, Τάσος Βρεττός, Αντώνης Νικολόπουλος, Γιάννης Λάριος και Θοδωρής Τσεκούρας μοιράζονται φωτογραφίες του καλοκαιριού
Ο θυελλώδης έρωτας με τον Ρόμπερτ Κάπα που της έμαθε τα «μυστικά» της φωτογραφίας
To workshop της «φωτογράφου ζωής» στη μεγαλύτερη Ιχθυόσκαλα της χώρας
Στη μετάβαση από τον παλιό κόσμο στον καινούργιο, τι από τον εαυτό μας θα παραμείνει ίδιο; Ο φωτογράφος απαντά μέσα από την έκθεσή του «ABSORBED (Damn, I miss snowboarding)»
Μέχρι πότε μπορούμε να δούμε τη μεγάλη έκθεση που πραγματοποείται με αφορμή τις δύο επετείους ορόσημα
Με αφορμή τις δύο επετείους: 80 χρόνια από την απελευθέρωση της Αθήνας 1944 και 50 χρόνια από την πτώση της στρατιωτικής δικτατορίας 1974
Ο Αμερικανός ντοκιμαντερίστας Jacob Moe μας μυεί στη ναυτική κουλτούρα πέντε νησιών του Αιγαίου. Τι θα δούμε στην έκθεση.
Μια συζήτηση για τη σχέση του με την τέχνη της φωτογραφίας με αφορμή την ατομική του έκθεση «Καταστροφή και Αναγέννηση»
Σύντομη συζήτηση της Σώτης Τριανταφύλλου με τον διευθυντή φωτογραφίας με αφορμή την αυτοβιογραφία του που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πατάκη
Η ιδέα γεννήθηκε από την προσωπική ανάγκη για μια ακαθόριστη περιπλάνηση, για μια διαρκή παρατήρηση της πόλης και των ανθρώπων της
Σπουδαία κλικ του 20ού και 21ου αιώνα σε μια έκθεση αφιερωμένη στην απαράμιλλη συλλογή του εκκεντρικού μουσικού και του συζύγου του στο V&A
35 χρόνια τολμηρής, επαναστατικής φωτογραφίας σε ένα άλμπουμ, με περισσότερες από 300 εικόνες
Η γκαλερί Stefanidou Tsoukala υποδέχεται τον γνωστό φωτογράφο
Οι εντυπωσιακές φωτογραφίες των φιναλίστ του διαγωνισμού
Η έκθεση της φωτογράφου, «Everything is the Same but Everything is Different», και θέμα τη θάλασσα, πρωταγωνιστεί μέχρι 20 Ιουνίου στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά
Περισσότερες από 100 φωτογραφίες της Αμερικανίδας διάσημης καλλιτέχνιδας στην πρώτη της μουσειακή έκθεση στην Ελλάδα
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.